blank
Danh mục
lượt truy cập
Thông tin NCKH
Bàn về gương người tốt, việc tốt từ góc độ Mỹ học
04/10/2011 09:10:13 AM

 

Từ góc độ Mỹ học, GS.TS Đỗ Huy từng nói: Người tốt, việc tốt cũng như người đẹp, việc đẹp là hai chị em sinh đôi. Quan điểm này của Giáo sư muốn nhấn mạnh mối quan hệ chặt chẽ giữa nhân cách của một cá nhân với hành vi của cá nhân đó được biểu hiện trong các quan hệ xã hội. Về nguyên tắc, nhân cách tốt sẽ quy định hành vi tốt, hành vi tốt sẽ là minh chứng thuyết phục cho nhân cách tốt; tương tự, quan hệ giữa nhân cách đẹp và hành vi đẹp cũng vậy.

            Đọc bài viết:Trường ĐH Tiền Giang: Một SV trả lại hơn 4 triệu đồng nhặt được cho người bị mất trên website của Trường ĐH Tiền Giang ngày 27/9/2011, người viết bài này không giấu được một xúc cảm thẩm mỹ mạnh mẽ trước một cử chỉ đẹp và tin tưởng rằng, chắc hẳn cử chỉ ấy phải được và chỉ được xuất phát từ một tình cảm và tâm hồn trong sáng và từ một nhân cách đẹp – một hình ảnh gương mẫu mang tính giáo dục cao.

            Chúng ta đều hiểu rằng, nguyên tắc giáo dục toàn diện trong đào tạo con người mới của xã hội hiện nay là phải đảm bảo các phương diện: Đức-Trí-Thể-Mỹ. Hoàn toàn không phải là một sự ngẫu nhiên với trình tự của các phẩm chất, của các giá trị và các tiêu chí đánh giá như nói trên đối với một nền giáo dục. Việc sắp xếp như thế mang một ý nghĩa nhân văn sâu sắc – xuất phát điểm là Đức và đích đến là Mỹ. Việc phân tích nội hàm của từng khái niệm và mối quan hệ giữa chúng cho phép rút ra nhận định rằng, Mỹ là yếu tố bao hàm, là sự tích hợp và nói đúng hơn là sự kết tinh của ba yếu tố trước đó. Vì vậy, theo logic này, người tốt là điều kiện hình thành người đẹphành vi tốt là cơ sở hình thành hành vi đẹp.

            Bài viết này xin được bộc lộ một vài suy nghĩ từ cách tiếp cận thẩm mỹ trước một cử chỉ đẹp xứng đáng được nêu gương và tuyên dương trước tập thể.

            Thứ nhất, theo quan điểm mỹ học mác-xít, một trong những hình thức giáo dục thẩm mỹ tiến đến hình thành nhân cách hoàn thiện là phải dùng những gương người tốt, việc tốt giáo dục trong tập thể, trong cộng đồng cho các thành viên khác noi theo. Qua đó, người tốt sẽ có động lực và niềm tin để phát huy hơn nữa những việc tốt; những người còn lại thấy được hình ảnh gương mẫu mà phấn đấu. Điều này góp phần quan trọng vào sự nghiệp cách mạng, cải tạo xã hội, tiến đến xóa bỏ chủ nghĩa cá nhân mà tính ích kỷ, tham lam là một đặc trưng của nó.

           Thứ hai, về phương diện thẩm mỹ, những tấm gương người tốt, việc tốt mang tính hình tượng và điển hình rõ nét. Tấm gương này phản ánh tinh thần coi trọng hệ chuẩn giá trị: Chân – Thiện – Mỹ (cái Đúng – cái Tốt – cái Đẹp) vốn được hình thành trong đời sống của đông đảo quần chúng nhân dân. Với những đặc điểm đó, những tấm gương này luôn rất gần gũi với mỗi chúng ta, dễ được mọi người thừa nhận, ủng hộ, ngưỡng mộ, cảm phục và thôi thúc mỗi cá nhân cố gắng noi theo.

          Thứ ba, người tốt, việc tốt là những con người có phẩm chất cao quý trong học tập, lao động, rèn luyện và đấu tranh chống lại những phản giá trị trong đời sống xã hội. Việc giáo dục cho sinh viên những tấm gương này có ý nghĩa trực tiếp và rất lớn, mang tính truyền cảm mạnh mẽ. Về phương diện giá trị, gương người tốt, việc tốt tự thân đã hàm chứa trong mình cái toàn vẹn, cái đang dần hoàn thiện và cả cái hài hòa to lớn giữa các yếu tố cấu thành một nhân cách đẹp ở mỗi con người.

   Thứ tư, xét về bản chất, những tấm gương người tốt, việc tốt không chỉ mang trong mình giá trị thẩm mỹ của cái đẹp, mà còn có cả những giá trị thẩm mỹ của cái cao cả, cái anh hùng. Cái tốt làm cơ sở cho cái đẹp; cái đẹp lại nâng cái tốt lên, làm cho cái tốt thêm sinh động và phong phú, đa dạng hơn.

Như vậy, sự tác động về mặt thẩm mỹ của những tấm gương người tốt, việc tốt trong cuộc sống nói chung và trong môi trường đại học nói riêng luôn góp phần tích cực vào việc hình thành lối sống văn hóa, cũng như hình thành nhân cách cho sinh viên một cách rất hiệu quả./.

 

Nguyễn Trung Hiếu

 

 

 

 

Các tin khác